Over Verslaving

Wat is verslaving?

Een verslaving is een onweerstaanbare behoefte aan het uitvoeren van een gewoonte of het gebruiken van een middel. Deze behoefte is zo ernstig dat het leven erdoor beheerst wordt. Stoppen met het middel of de handelingen leidt in veel gevallen tot afkickverschijnselen.

Signalen die duiden op een verslaving:

  • Meer, vaker of langer gebruiken dan je van plan was.
  • Een groot deel van de dag bezig zijn met gebruik. Zowel in gedachten als in het echt.
  • In de problemen komen door je gebruik en/of gedrag.
  • Steeds meer nodig hebben om hetzelfde effect te bereiken.

Geestelijke of lichamelijke verslaving

Een verslaving kan zowel geestelijk als lichamelijk zijn. Bij geestelijke verslaving heb je het gevoel dat je niet goed meer kunt functioneren zonder het middel. Je blijft ernaar verlangen en voelt je niet meer prettig zonder.

Bij lichamelijke verslaving is je lichaam gewend aan het middel en protesteert het wanneer je stopt met het gebruik ervan. Er ontstaan dan afkickverschijnselen zoals trillen, misselijkheid en slapeloosheid. Ook treedt er soms tolerantie op. Dat wil zeggen dat je steeds meer van het middel nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken.

Oorzaak verslaving

Een verslaving ontstaat niet zomaar. Of je verslaafd raakt, hangt af van je eigenschappen, je omgeving, de eigenschappen van het middel en hoe je het middel gebruikt. Verslaafd raken is een proces dat soms jarenlang duurt. Het bestaat uit de volgende fasen:

  • Experimenteel gebruik: In deze fase ben je nieuwsgierig naar een bepaald middel. Je gebruikt het eenmalig of incidenteel en er is geen sprake van misbruik of afhankelijkheid.
  • Recreatief gebruik: Je gebruikt regelmatig voor plezier of ontspanning, maar dat heeft geen negatieve invloed op het dagelijks leven. Je bent je bij deze fase bewust van de risico’s die het gebruik met zich meebrengt.
  • Overmatig gebruik: De controle over je gebruik wordt minder en je overschrijdt steeds meer je eigen grenzen. Er ontstaan problemen en je krijgt kritische vragen van je omgeving.
  • Afhankelijkheid en verslaving: Het gebruik draait niet meer om de positieve gevoelens die je ervaarde bij recreatief gebruik, maar om de roes en de zucht naar het middel. Bij deze fase is er sprake van lichamelijke, psychische en sociale problemen.

Behandeling van verslaving

De meest geschikte behandeling voor de verslaving is afhankelijk van jouw persoonlijke situatie. Er zijn twee mogelijkheden voor behandeling: opname in een kliniek of deeltijdbehandeling.

Voorbeelden van behandelingsvormen zijn:

  • Cognitieve gedragstherapie: Dit is een combinatie van gesprekstherapie en gedragstherapie. Zowel het gedrag als de cognities (herinneringen, gedachten en fantasieën) staan hierbij centraal.
  • Minnesotabehandeling: Dit is wereldwijd de meest gebruikte behandeling voor verslaving. Deze behandeling is ontstaan uit de Twaalf Stappen van de AA (Anonieme Alcoholisten):
    1. Ik erken dat ik niet met drank of drugs kan omgaan.
    2. Ik geef toe dat ik hulp nodig heb.
    3. Ik aanvaard de hulp die mij geboden wordt.
    4. Ik maak de balans op van mijn (verzopen of gedrogeerde) leven.
    5. Ik spreek mezelf uit naar een vertrouwenspersoon.
    6. Ik kijk naar mijn aandeel in wat is misgegaan en ik onderzoek dat.
    7. Ik uit mijn bereidheid om te werken aan mijn gedrag en ik doe dat ook.
    8. Ik uit mijn bereidheid om de schade te herstellen die ik heb veroorzaakt.
    9. Ik beken kleur en ik maak het – waar mogelijk en zo goed mogelijk – goed met deze mensen.
    10. Ik doe aan zelfonderzoek en ik houd op die manier een vinger aan de pols.
    11. Ik creëer stilte in mijn leven door middel van gebed, meditatie of anderszins.
    12. Ik geef hetgeen ik heb geleerd weer door aan een lotgenoot.
  • Individuele gesprekken met een hulpverlener: Dit wordt ook wel ambulante hulp genoemd. Hierbij krijg je de hulp die je nodig hebt en kun je tegelijkertijd blijven functioneren in je gezin, op je werk of in de maatschappij zoals je gewend bent. Individuele gesprekken hebben als doel om inzicht te krijgen in de verslaving en de kans op terugval te verkleinen. 
Verslaving

Vakgebieden


Laatst gewijzigd: 22-11-2017