Angststoornis

Wat is een angststoornis?

Iedereen voelt zich wel eens angstig. Angst is een normale reactie op een gevaarlijke situatie of psychologische stress. Angst ontstaat wanneer iemand direct wordt bedreigd, maar ook als iemand een situatie als bedreigend ervaart. Wanneer de angst zich echter veelvuldig en in ernstige mate voordoet in situaties waar geen werkelijk gevaar is, dan kun je spreken van een angststoornis. Je kunt hierbij denken aan angst voor naar buiten gaan of een voortdurende angst voor het hebben van een ernstige ziekte. Bijna 20% van de Nederlanders krijgt in het leven een angststoornis. Vrouwen hebben vaker een angststoornis dan mannen.

Tijdens een angststoornis kan angst heel plotseling optreden of heel geleidelijk aan ontstaan. Vervolgens kan de angst enkele seconden duren tot wel jaren aanhouden. De diagnose angststoornis wordt grotendeels gesteld op basis van de symptomen. Die zijn af te leiden uit iemands gedragingen en lichamelijke klachten. Een angststoornis kan van grote invloed zijn op je dagelijks leven. Je bent niet langer in staat de dingen te doen die je wilt doen en voelt je belemmerd. Je wilt graag van de angststoornis af komen, maar dat is moeilijk omdat het je lijkt te achtervolgen. Je kunt op een gegeven moment ook angstig worden voor het krijgen van de symptomen van angst, waardoor je nog angstiger kunt worden. Ondanks deze ingewikkelde vicieuze cirkel is het mogelijk om te leren weer op een gezonde manier met angst te leven. Zoek hiervoor hulp bij een psycholoog of psychiater.

Soorten angststoornissen

De term angststoornis is een verzamelnaam. Er zijn verschillende soorten angststoornissen. Hieronder een overzicht van de meest voorkomende angststoornissen:

Gegeneraliseerde angststoornis

Een gegeneraliseerde angststoornis wordt ook wel piekerstoornis genoemd. Mensen die hier last van hebben, zijn overmatig angstig en bezorgd over dagelijkse dingen. Deze angst komt voort uit extreme bezorgdheid en nervositeit. Het kost veel moeite om de zorgen onder controle te krijgen en de zorgen zelf zijn vaak buitensporig. De bezorgdheid is veelal algemeen van aard en kan zaken betreffen als geld, gezondheid, veiligheid, werk, relaties of huishoudelijke taken. Mensen met een gegeneraliseerde angststoornis kunnen daarnaast ook vaak last hebben van slaapproblemen.

Paniekstoornis

Wanneer iemand regelmatig paniekaanvallen heeft, kun je spreken van een paniekstoornis. Een paniekaanval kan heel plotseling optreden en verdwijnt gewoonlijk weer na een paar minuten. Tijdens een paniekaanval kun je het gevoel hebben de controle te verliezen, gek te worden of dood te gaan. Ook ervaar je lichamelijke klachten zoals extreme hartkloppingen, een verdoofd gevoel, misselijkheid, trillen, zweten, ademnood en/of druk op de borst. Wanneer sprake is van een paniekstoornis is iemand vaak ook voortdurend bezorgd over een mogelijk nieuwe paniekaanval of over de gevolgen van een paniekaanval.

Fobieën

Mensen met een fobie hebben een extreme angst voor een bepaalde situatie of een bepaald object of dier. De angst die je dan ervaart staat niet in verhouding tot het werkelijke gevaar dat er dreigt. Daar is degene die de angst ervaart zich in de meeste gevallen bewust van en toch doet hij of zij zijn uiterste best om de situatie te vermijden. Wanneer het niet lukt om de angstige situatie of het object uit de weg te gaan dan wordt dit met zeer intense angst doorstaan en kan er zelfs een paniekaanval voorkomen. Voorbeelden van fobieën zijn claustrofobie (angst voor dichte ruimtes), sociale fobie (angst voor situaties waarin je sociaal moet presteren), vliegangst en agorafobie (straatvrees).  

Oorzaken van een angststoornis

Er zijn verschillende oorzaken voor het krijgen van een angststoornis, die veelal met elkaar samenhangen:

  • Psychische factoren. Wanneer je bijvoorbeeld lange tijd hebt blootgestaan aan stress of wanneer je een gevoelsmatig levensgevaarlijke situatie hebt  meegemaakt kan dit uitmonden in een angststoornis.
  • Omgevingsfactoren. Wanneer iemand bijvoorbeeld in een angstige of stressvolle omgeving is opgegroeid kan dit bijdragen aan het ontwikkelen van een angststoornis.
  • Lichamelijke factoren. Voorbeelden zijn: een te snel werkende schildklier en overgangsklachten bij vrouwen De lichamelijke klachten kunnen dan hartkloppingen, trillende handen en gevoelens van zenuwachtigheid veroorzaken, wat mensen ook wel als angst ervaren.
  • Erfelijke factoren. Personen bij wie een angststoornis in de familie zit, hebben een grotere kans om zelf een angststoornis te ontwikkelen.
  • Geslacht. Vrouwen hebben een grotere kans op het krijgen van een angststoornis.
  • Biologische factoren. Een tekort aan de stoffen dopamine, serotonine of ­noradrenaline in je hersenen bevordert angstige gevoelens. 

Symptomen van een angststoornis

Mogelijke symptomen van een angststoornis zijn:

Deze tekst is gecontroleerd door Saskia Lamers van L-psychology.?

Angststoornis

Behandeling angststoornis

De volgende behandeling is mogelijk bij angststoornis.

Laatst gewijzigd: 15-11-2017

Welke specialist kan mij helpen bij angststoornis