Over Psychotherapie

Wat is psychotherapie?

Psychotherapie is een behandelvorm bij psychosociale problemen of psychische stoornissen. De behandeling bestaat over het algemeen uit gesprekken bij een therapeut. Het doel van deze gesprekken is om de klachten die de aandoening veroorzaakt te verminderen of om er beter mee om te leren gaan. Ook kan psychotherapie je leren hoe je symptomen kunt herkennen en hoe je je aandoening voor jezelf draaglijker kunt maken. Je kunt de behandeling zowel als individu, (echt)paar, gezin of groep volgen. Ook is psychotherapie geschikt voor verschillende leeftijdsgroepen, zoals kinderen, volwassenen en ouderen.

Volgens de geldende richtlijnen is psychotherapie de eerste keuze voor de behandeling van angst-, stemmings- en persoonlijkheidsstoornissen. Het is bovendien de voorkeursbehandeling voor kinderen, volwassenen en ouderen met complexe psychische problemen.

Psychotherapie biedt geen garantie op een gelukkig leven of herstel van een psychische stoornis maar richt zich op het hanteerbaar maken van de aandoening. De behandeling vergt veel inspanning en het kan soms wel een jaar of langer duren voordat het gewenste effect is bereikt. Alleen psychotherapie uitgevoerd door, of onder regie/supervisie van, een BIG-geregistreerde psychotherapeut, psychiater of klinisch psycholoog voldoet aan de overheidsstandaarden en kwaliteitseisen.

Vormen van psychotherapie

Er zijn verschillende ‘scholen’ binnen de psychotherapie die bepalen vanuit welk denkkader de therapie is gevormd en welke technieken er worden toegepast. Bekende scholen zijn bijvoorbeeld psychoanalyse en systeemtherapie. Binnen deze scholen zijn er dan vaak ook weer verschillende vormen van therapie. Verder zijn er verschillen in hoe vaak en waar je behandeld wordt. Zo wordt psychotherapie zowel binnen verschillende GGZ-praktijken en instellingen aangeboden en af en toe zelfs aan huis gegeven. Ook kan iemand binnen een (psychiatrisch) ziekenhuis of verpleeghuis psychotherapie volgen. De belangrijkste vormen van psychotherapie worden hieronder beschreven. Hierbinnen gebruikt men soms verschillende methoden.

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie (CGT) is de best onderzochte, meest toegepaste vorm van psychotherapie op dit moment. Het principe is simpel. Mensen komen in de problemen doordat zij slechte gewoontes aanleren en deze gewoontes kunnen zij weer afleren - dit is de gedragskant van CGT. Doordat zij slechte gewoontes hebben gaan mensen ook slecht over zichzelf denken en voelen, waardoor de kans nog groter wordt dat ze hun slechte gewoontes blijven vertonen - dit is de cognitieve kant. CGT pakt zowel het gedrag als de in stand houdende gedachten en gevoelens aan. Er zijn verschillende stromingen binnen de CGT waarover je meer kunt lezen op de pagina cognitieve gedragstherapie.

Psychoanalyse en psychoanalytische psychotherapie

Het doel van psychoanalyse en psychoanalytische psychotherapie is het bewust maken van verborgen gedachten en gevoelens. Dat maakt het mogelijk om psychische problemen beter te begrijpen, te verwerken en op zoek te gaan naar andere mogelijkheden om met deze situaties om te gaan. Psychoanalyse is vaak een intense therapie, waarbij je gedurende meerdere jaren vier of vijf keer per week een therapeut ziet. Psychoanalytische psychotherapie volg je één tot enkele jaren, tussen de twee en acht keer per maand.

Cliëntgerichte psychotherapie

Deze psychotherapie is persoonsgericht, procesgericht en pragmatisch. Persoonsgericht betekent in de eerste plaats dat de cliënt als persoon centraal staat. In de tweede plaats betekent het dat de cliënt zelf bepaalt wat hij of zij wel en niet in de therapie aan de orde wil stellen, hoe ver hij of zij daarin wil gaan, enzovoorts. Procesgericht wil zeggen dat de therapie een proces is dat erop gericht is het denken, voelen en handelen te (her)integreren. Pragmatisch houdt in dat de therapeut niet aan één manier van werken vastzit, maar meerdere benaderingswijzen kent.

Groepspsychotherapie

In een groep van ongeveer acht tot tien mensen werkt iedere deelnemer aan zijn of haar eigen probleem, waarbij de groep meehelpt. De duur van deze therapie kan verschillen van een aantal sessies tot enkele jaren. Soms volg je naast de groepstherapie ook individuele therapie.

Systeemtherapie

Bij deze therapie ben je samen met je partner (relatietherapie) of gezinsleden (gezinstherapie) in behandeling. De problemen van één of meerdere deelnemers van de therapie staan centraal. Tijdens de therapie leer je te begrijpen welke invloed jij en je reacties op de ander uitoefenen. Vaak krijg je ook huiswerk mee.

Psychotherapie bij kinderen en jeugd

Bij kinderen en jongeren kan psychotherapie worden toegepast wanneer hun ontwikkeling verstoord, vertraagd of volledig gestopt dreigt te raken. Deze therapievorm is geschikt voor mensen tot 22 jaar en eventueel hun ouders. Bij kinderen tot twaalf jaar vindt de therapie plaats in een speelkamer. Oudere kinderen en jongeren worden behandeld in een gesprekskamer. Tijdens de therapie wordt eerst de omgeving van het kind (school, familie) in kaart gebracht en wordt gekeken naar het functioneren van het kind in deze omgeving. Daarna kiest de therapeut de behandeling die het best bij de vastgestelde problemen past. Wanneer gezinsleden een onderdeel uitmaken van deze problemen kan er worden gekozen voor gezinspsychotherapie. Voor kinderen en jongeren die problemen ondervinden bij het omgaan met leeftijdsgenoten kan groepstherapie een uitkomst bieden.

Integratieve psychotherapie

De therapeut combineert bij de integratieve benadering methoden en technieken die in verschillende therapeutische theorieën ontwikkeld zijn. In de praktijk combineren psychotherapeuten specifieke interventies uit de eigen stroming met interventies uit andere richtingen en met algemene therapiefactoren.

Deze tekst is gecontroleerd door Saskia Lamers van L-psychology

Psychotherapie

Vakgebieden


Laatst gewijzigd: 1-12-2017