Over Darmaandoeningen

Wat zijn darmaandoeningen?

Darmaandoeningen is een verzamelnaam voor alle aandoeningen in het darmstelsel. Voorbeelden van darmaandoeningen zijn:

Oorzaken van darmaandoeningen

Bij de meeste aandoeningen speelt erfelijkheid en/of een ongezonde leefstijl een rol. Hieronder staat een overzicht van de verschillende oorzaken per aandoening.

Prikkelbare darm syndroom (PDS)

De oorzaken van PDS zijn nog niet helemaal duidelijk. Mogelijk spelen onderstaande factoren een rol:

  • Afwijkende verwerking van prikkels in de hersenen, waardoor mensen met PDS eerder pijn hebben in de darmen dan andere mensen.
  • Een darminfectie, bijvoorbeeld door voedselvergiftiging.
  • Te weinig of te veelvezelrijk voedsel eten.

Verder zijn angst en stress factoren die klachten van het prikkelbare darm syndroom verergeren.

Coeliakie

Coeliakie is de officiële benaming voor een glutenintollerantie. De oorzaak hiervan is niet precies bekend. Wel is bekend dat erfelijkheid een rol speelt.

Darmontstekingen: ziekte van Crohn, colitis ulcerosa of blindedarmontsteking

Voor het ontwikkelen van een darmontsteking zijn er verschillende oorzaken bekend:

  • Erfelijkheid
  • Verstoord Afweersysteem: Hierdoor kunnen er ontstekingen in de darmen ontstaan.
  • Ongezonde leefstijl: Roken zorgt bijvoorbeeld voor een verhoogd risico op de ziekte van Crohn.
  • Darmbacteriën: Bacteriën zijn van nature aanwezig in de darmen, maar wanneer de darmflora verstoord raakt, kunnen ze tot ontstekingen leiden. De darmflora kan bijvoorbeeld verstoord raken door antibiotica of het drinken van alcohol.

Darmpoliepen of darmkanker

Darmpoliepen zijn doorgaans goedaardig, maar sommigen kunnen op den duur uitgroeien tot een kwaadaardige tumor. Darmpoliepen hebben daarom veelal dezelfde oorzaken als darmkanker. Mogelijke oorzaken zijn:

  • Erfelijkheid
  • Voeding: Weinig vezels en veel rood vlees eten vergroten de kans op het ontwikkelen van darmpoliepen.
  • Leefstijl: Roken en alcohol drinken hebben een negatieve invloed op het darmslijmvlies. Dit leidt mogelijk tot de ontwikkeling van darmpoliepen. Daarnaast zijn overgewicht en te weinig lichaamsbeweging risicofactoren voor het ontwikkelen van darmkanker.

Symptomen van darmaandoeningen

De symptomen van darmaandoeningen verschillen per aandoening. De meest voorkomende symptomen bij darmaandoeningen zijn buikpijn, misselijkheid en een veranderde stoelgang, zoals diarree of verstopping. Hieronder staan de symptomen per darmaandoening beschreven.

Prikkelbare darm syndroom (PDS)

De meest voorkomende symptomen van PDS zijn:

  • Buikpijn
  • Stoelgangproblemen, zoals diarree en/of juist verstopping
  • Opgeblazen gevoel
  • Winderigheid

Andere klachten die veel voorkomen, zijn winderigheid, rommelingen in de buik, opboeren en gebrek aan eetlust.

Coeliakie

De symptomen van coeliakie verschillen per persoon. Coeliakie ontwikkelt zich meestal al in het eerste levensjaar. Vanaf zeven maanden krijgen baby’s voor het eerst voeding waarin gluten zijn verwerkt. Symptomen die dan kunnen opspelen, zijn:

  • Een opgezette buik
  • Weinig eetlust
  • Overgeven
  • Diarree

Andere kenmerken zijn platte dunne billen, achterblijven in groei en gewicht, dunne armen en benen, en veel huilen. Bij volwassenen zijn de klachten doorgaans minder duidelijk. Mogelijke symptomen van coeliakie bij volwassenen zijn:

  • Diarree
  • Verstopping
  • Opgezette buik
  • Plakkerige ontlasting
  • Gewichtsverlies
  • Misselijkheid

Darmontstekingen: ziekte van Crohn, colitis ulcerosa of blindedarmontsteking

Bij een darmontsteking is de buik pijnlijk en gevoelig. Bij een blindedarmontsteking begint deze pijn bij de maagstreek en verplaatst deze zich naar rechtsonder, bij de onderbuik. Vaak treden er bij ontstekingen in de darmen ook koorts en misselijkheid op.

Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn vermoeidheid, gewichtsverlies en diarree (soms met bloed of slijm) ook mogelijke symptomen. Ook kan er bij colitis ulcerosa misselijkheid optreden.

Darmpoliepen en darmkanker

Poliepen geven niet altijd klachten. Toch zijn er enkele mogelijke symptomen die wijzen op poliepen:

  • Bloed in de ontlasting
  • Diarree of verstopping
  • Buikpijn
  • Onverklaarbaar gewichtsverlies

Bij darmkanker is er naast de symptomen van darmpoliepen vaak ook sprake van bloedarmoede. Dit uit zich in vermoeidheid, duizeligheid, bleek zien en hartkloppingen.

Behandeling van darmaandoeningen

Als je denkt dat je een darmaandoening hebt, kun je het best contact opnemen met je huisarts. Hij of zij verwijst je indien nodig door naar een maag-darm-leverarts of proctoloog.

Per aandoening verschillen de behandelingen. Hieronder staat een overzicht van mogelijke behandelingen per aandoening.

Prikkelbare darm syndroom (PDS)

  • Medicijnen (tegen verstopping, tegen diarree of tegen buikpijn en -krampen)
  • Therapie: sommige mensen met PDS hebben baat bij bekkenbodemfysiotherapie. Ook is een behandeling in de vorm van hypnotherapie mogelijk. Hierbij leer je onder hypnose om je darmen positief te beïnvloeden.

Coeliakie

Voor coeliakie is er geen behandeling mogelijk, maar het is wel mogelijk om de klachten te bestrijden en te voorkomen door middel van een glutenvrij dieet. Het is belangrijk dat de diagnose coeliakie gesteld wordt, omdat bij coeliakie ook vaak andere gezondheidsproblemen voorkomen zoals osteoporose, vitamine D-tekort, tandglazuurproblemen, aften en gewrichtspijn. Daarnaast komt ook een lactoseovergevoeligheid vaker voor bij mensen met coeliakie. 

Darmontstekingen: ziekte van Crohn, colitis ulcerosa of blindedarmontsteking

Indien je een blindedarmontsteking hebt, moet de blindedarm zo snel mogelijk operatief worden verwijderd. Het gevaar bestaat namelijk dat de darm openspringt, wat kan leiden tot buikvliesontsteking.

Voor andere darmontstekingen, zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, worden vaak eerst ontstekingsremmers gegeven. Meestal moet je deze medicijnen oraal innemen. Ook kunnen ze plaatselijk worden toegediend met een klysma of zetpillen, of worden ze via een infuus of injectie toegediend. Daarnaast is een gezonde leefstijl met weinig stress en veel aandacht voor gezonde voeding en beweging belangrijk.  

Darmpoliepen en darmkanker

Om met zekerheid vast te stellen dat je darmpoliepen hebt, wordt er een endoscopie uitgevoerd. Hiermee kijkt de arts met behulp van een dunne flexibele slang in de darmen. Als er poliepen worden ontdekt, worden deze meteen verwijderd. Op het moment van de ontdekking is het namelijk nog niet bekend of de poliepen kwaadaardig of goedaardig zijn.

Als de poliepen kanker blijken te zijn, wordt er vastgesteld wat het stadium van de ziekte is. Dit gebeurt door middel van een CT-scanMRI-scan of echografie.

De meest toegepaste behandelvormen bij darmkanker zijn een operatie, bestraling, chemotherapie of een combinatie van deze behandelingen.

Darmaandoeningen

Vakgebieden


Laatst gewijzigd: 4-6-2018