Over Slaapapneu

Wat is slaapapneu of OSA/OSAS?

Slaapapneu is een aandoening waarbij de ademhaling tijdens de slaap af en toe even stopt. Er zijn twee soorten slaapapneu. Het meest voorkomende is het Obstructief Slaap Apneu Syndroom (OSAS of OSA). Deze aandoening wordt veroorzaakt doordat de luchtweg tijdens de slaap tijdelijk geblokkeerd wordt door bijvoorbeeld de tong, het strottenklepje of het zachte gehemelte. Het blokkeren van de luchtweg veroorzaakt allereerst snurkgeluiden doordat de weefsels in mond- en keelholte gaan trillen. Als de blokkade van de luchtweg nog groter is, kan de ademhaling enige tijd helemaal stoppen om daarna weer verder te gaan. Deze ademstops noemen we apneus. Als er regelmatig apneus optreden in je slaap is er sprake van slaapapneu of OSAS.

Het Centrale Slaapapneu Syndroom (CSA) komt minder vaak voor. Dit ontstaat als de hersenen geen signaal sturen naar de ademhalingspieren om te ademen. Er is dan geen blokkade van de luchtweg zoals bij OSAS, maar er wordt geen adem gehaald en er treden dus ademstops op. CSA kan voorkomen bij mensen met hartfalen en boezemfibrilleren.

Wat zijn de gevolgen van slaapapneu?

Slaapapneu zorgt ongemerkt voor een sterk ontregelde slaap. Dit leidt allereerst tot vermoeidheid en een slecht humeur. Ook word je er vergeetachtig van en kun je je slecht concentreren. Omdat je minder oplettend bent, loop je een verhoogd risico op het veroorzaken van een verkeersongeval.

Op de lange termijn kan slaapapneu hoge bloeddruk, hartritmestoornissen, depressies, herseninfarcten en hartinfarcten veroorzaken. Ook hebben mensen die slaapapneu hebben meer kans op het ontwikkelen van overgewicht en diabetes.

Symptomen van slaapapneu

De meest kenmerkende symptomen van slaapapneu zijn het af en toe stoppen met ademhalen of ernstig snurken en naar adem snakken tijdens de slaap. Er zijn echter veel meer symptomen of klachten die gevolg kunnen zijn van slaapapneu. Hieronder staan ze op een rijtje.

  • Luid snurken, gevolgd door een ademstop. Soms snakken naar adem voordat normale ademhaling weer begint.
  • Onrustige slaap met rusteloze benen
  • Vermoeid wakker worden
  • Hoofdpijn in de ochtend
  • Weinig energie
  • Vermoeidheid en/of slaperigheid overdag
  • Stemmingswisselingen en slecht humeur
  • Concentratiestoornissen en geheugenproblemen
  • Vergeetachtigheid
  • Hoge bloeddruk
  • Hartkloppingen
  • Depressie, angstig zijn
  • Minder zin in seks of impotentie
  • Droge mond en/of pijnlijke keel
  • Regelmatig moeten plassen tijdens de nacht
  • Nachtelijk zweten
  • Spierpijn
  • Angstige dromen
  • Andere onverklaarbare lichamelijke klachten

Behandeling van slaapapneu

Om te bepalen of je slaapapneu hebt, zal er meestal een slaaponderzoek plaatsvinden. Hierbij wordt je slaap een nacht lang gemonitord. Voor het slaaponderzoek word je een nacht opgenomen in het ziekenhuis. Tegenwoordig zijn er ook klinieken waarbij het slaaponderzoek thuis kan plaatsvinden. Uit de resultaten van het slaaponderzoek blijkt of je slaapapneu hebt en in welke mate. Vervolgens wordt er door de arts een behandelplan opgesteld. De behandeling is erop gericht ademstops tijdens de slaap te verminderen of te voorkomen.

De eerste stappen in het verminderen van de ademstops kunnen worden gezet door een aantal veranderingen door te voeren in je leefwijze. Je arts kan je adviseren om bijvoorbeeld af te vallen, te minderen met alcohol, minder slaapmedicatie te gebruiken of te stoppen met roken. Daarnaast bestaan er de volgende behandelingen om slaapapneu aan te pakken:

Antisnurkbeugel of MRA

Een anti-snurkbeugel of MRA (Mandibulair Repositie Apparaat) draag je als je slaapt. De beugel voorkomt slaapapneu door de onderkaak een klein stukje naar voren te duwen. Er ontstaat zo meer ruimte in de mond en keelholte waardoor de luchtwegen niet meer worden afgesloten tijdens de slaap.

Positietherapie

Sommige mensen hebben slaapapneu als ze op hun rug slapen. Dit heet positieafhankelijke slaapapneu. Positietherapie zorgt ervoor dat je niet meer op je rug gaat liggen maar een andere slaaphouding kiest. Dit gaat door middel van een apparaatje dat registreert in welke houding je ligt. Lig je op je rug, dan geeft het apparaatje een trilling waardoor je naar een andere slaaphouding draait.

Overdrukmasker of CPAP

Als je slaapt met een overdrukmasker of CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) wordt er onder druk lucht de keelholte in gepompt. Hierdoor kunnen de luchtwegen niet meer blokkeren. Er wordt gebruikt gemaakt van een op maat gemaakt masker over de neus en/of de mond dat met een slang aan een pomp is verbonden. Als je last hebt van CSAS kan er eventueel extra zuurstof toegevoegd worden.

Operatie

Als de keelamandelen te groot zijn, kan het verwijderen hiervan de slaapapneu opheffen. Vooral bij kinderen gebeurt dit vaak. Voor zeer moeilijk te behandelen slaapapneu wordt sinds kort ook een operatie gedaan waarbij een geïmplanteerd apparaatje de tongzenuw stimuleert. Met behulp van dit apparaatje spant de tongspier zich op het juiste moment tijdens de ademhaling aan, waardoor de luchtweg niet dicht valt. Deze operatie wordt uitgevoerd door een hierin gespecialiseerde KNO-arts.

De resultaten van de behandeling van slaapapneu zijn over het algemeen goed. Je wordt weer uitgerust wakker en veel klachten verdwijnen. De behandeling van slaapapneu zorgt er ook voor dat je veel minder snurkt. Dit wordt door je partner vaak ook erg gewaardeerd.

Deze tekst is tot stand gekomen in samenwerking met KNO-artsen Martijn Kos en Marcel Copper van de Ruysdael Clinics.

Slaapapneu

Vakgebieden


Laatst gewijzigd: 30-6-2020
© 2021 Solvo B.V.