Hyperventilatie

Wat is hyperventilatie?

Hyperventilatie is een symptoom van angst, paniek, stress of vermoeidheid. Bij een hyperventilatie aanval adem je meer zuurstof in dan het lichaam nodig heeft. Hyper staat voor ‘te veel’ en ventilatie staat voor ‘ademen’. Bij hyperventilatie adem je meer dan twintig keer per minuut in een situatie van weinig inspanning. Dit geldt dus niet tijdens het sporten. Normaal gesproken is je ademhaling in rust ongeveer tien keer per minuut. Bij een hyperventilatie aanval adem je dus minimaal twee keer meer dan normaal. Hyperventilatie komt voor in twee verschillende vormen, acute hyperventilatie en chronische hyperventilatie.

Acute hyperventilatie

Bij acute hyperventilatie adem je heel snel en diep, je krijgt het gevoel dat je stikt. Dit gebeurt meestal na een stressvolle of angstige situatie. Doordat deze aanval plotseling optreedt is het voor veel mensen schrikken. Juist door deze schrik kan het hyperventileren verergeren. Probeer tijdens een hyperventilatie aanval rustig adem te halen, zodat je snel weer de controle over je ademhaling hebt. Het helpt ook om bijvoorbeeld tien keer door je knieën te zakken. Hierdoor verbruik je meer zuurstof, waardoor de gevolgen van hyperventilatie afnemen.

Chronische hyperventilatie

Een andere vorm van hyperventilatie is chronische hyperventilatie. Voor veel mensen onbekend, terwijl het juist heel veel voorkomt. Mensen met chronische hyperventilatie hebben het zelf vaak niet in de gaten, omdat zij voortdurend (te) snel ademen en hieraan gewend zijn. Nadat zij zich ervan bewust worden dat ze hyperventileren letten zij er meer op en dat verergert juist de klachten.

Een echt medicijn voor chronische hyperventilatie bestaat niet. Wel kan de arts kalmeringspillen of antidepressiva voorschijven. Dit vermindert de klachten, maar hiermee wordt niet de oorzaak van chronische hyperventilatie aangepakt. Lees verder over hyperventilatie op stressplein.eu.

Oorzaken van hyperventilatie

Er zijn verschillende oorzaken van hyperventilatie:

  • Hyperventilatie door stress
  • Hyperventilatie door angst
  • Hyperventilatie door angst voor herhaling

De onderliggende oorzaak van hyperventilatie is eigenlijk altijd stress.

Hyperventilatie door stress

Stress is nooit goed en vaak de oorzaak van hyperventilatie. Bij sommigen mensen loopt de stress zo hoog op dat dit zich uit in een hyperventilatie aanval. Dit gebeurt vaak als zij zich erg druk maken over iets.

Hyperventilatie door angst

Ook angst kan hyperventilatie veroorzaken. Ben je angstig dan maakt het lichaam stresshormonen aan, zoals adrenaline. De ademhaling gaat dan vanzelf sneller en het hart begint sneller te kloppen. Soms leidt dit tot een hyperventilatie aanval.

Hyperventilatie door angst voor herhaling

Een hyperventilatie aanval is soms een angstige ervaring. Hierdoor kun je bang zijn voor een herhaling. De angst dat een hyperventilatie aanval terugkeert kan er juist één veroorzaken. Met name de stress die ontstaat uit angst voor hyperventilatie leidt soms tot een acute hyperventilatie aanval. Je komt dan in een vicieuze cirkel terecht.

Hyperventilatie tijdens de slaap

Soms ontstaat hyperventilatie tijdens de slaap. Tijdens je slaap verwerk je gebeurtenissen van de dag. Ervaar je veel stress dan lukt het soms niet om dit in één nacht te verwerken. Bij langdurige stress uit dit zich mogelijk in een hyperventilatie aanval tijdens de slaap.

Hyperventilatie oefeningen

Met ademhalingsoefeningen kan je een volgende hyperventilatie aanval voorkomen. Met deze oefeningen leer je om je adem te controleren en kalm te blijven tijdens stressmomenten:

  • Ga rechtop zitten in een comfortabele houding
  • Adem uit via de mond en sluit kort daarna de mond
  • Adem door je neus voor vier seconden
  • Houd voor zeven seconden je adem in
  • Adem vervolgens alles uit via de mond voor ongeveer acht seconden
  • Herhaal deze oefening twee keer

Het kan ook goed helpen om gerichte afleiding te zoeken wanneer je hyperventilatie voelt opkomen. Normaal gesproken regelt de ademhaling zichzelf. Door afleiding ben je je niet langer bewust van je ademhaling en kan deze weer normaliseren.

Deze tekst is gecontroleerd door fysiotherapeut Albert van Duijn

Hyperventilatie

Symptomen hyperventilatie

De volgende symptomen zijn kenmerkend voor hyperventilatie.

  • Benauwdheid
  • Duizeligheid
  • Flauwvallen
  • Tintelingen
  • Zweten

Behandeling hyperventilatie

De volgende behandeling is mogelijk bij hyperventilatie.

Laatst gewijzigd: 22-2-2017

Welke specialist kan mij helpen bij hyperventilatie