Over Ziekte van Parkinson

Wat is Parkinson?

Parkinson is een progressieve ziekte van de hersenen. Dit betekent dat de lichamelijke en psychische klachten naar verloop van tijd erger worden. Bij de ziekte van Parkinson sterft een bepaalde groep hersencellen langzaam af. Doordat deze hersencellen afsterven, maakt je lichaam minder dopamine aan. Dopamine zorgt ervoor dat je ene zenuwcel een signaal geeft aan een andere zenuwcel, waardoor je lichaamsbeweging onder controle kunt houden. Door het dopaminetekort in de hersenen zijn mensen met de ziekte van Parkinson niet in staat om hun bewegingen te controleren. Dit zie je aan een trillende of tragere beweging, stijfheid en evenwichtsverlies.

Wat is parkinsonisme?

Parkinsonisme is de verzamelnaam voor ziekten waarbij mensen dezelfde symptomen hebben als bij de ziekte van Parkinson. Dit komt doordat zenuwcellen in de hersenen niet of nauwelijks op dopamine reageren, bijvoorbeeld door:

  • Een slechte doorbloeding van de hersenen of herseninfarct. Dit wordt ook wel vasculair parkinsonisme genoemd.
  • Een hersenontsteking. Deze vorm van parkinsonisme veroorzaakt meestal klachten aan één kant van het lichaam.
  • Medicijnen die een dopaminetekort veroorzaken, zoals sommige antipsychotica.
  • Beschadiging van de hersenen door giftige stoffen, zoals mangaan, kwik, koper en lood.

  • Wat is Parkinson dementie?

    Parkinsonpatiënten hebben een grotere kans om een vorm van dementie te ontwikkelen. Een Parkinson dementie begint meestal tien tot vijftien jaar na de eerste klachten. In het algemeen hebben mannen een grotere kans om Parkinson dementie te ontwikkelen dan vrouwen. Lees meer over Parkinson dementie.

    Oorzaak Parkinson

    Er is geen duidelijke oorzaak voor Parkinson, iedereen kan Parkinson krijgen. Waarschijnlijk zijn er meerdere factoren verantwoordelijk voor de ziekte van Parkinson. Wel veroorzaakt het dopaminetekort in de hersenen een groot deel van de klachten. Waarom de hersencellen afsterven en het dopaminetekort ontstaat, is niet precies bekend.

    De symptomen van Parkinson

    Bij de ziekte van Parkinson lopen de symptomen uiteen. De ziekte kan bij elke patiënt anders verlopen en andere symptomen vertonen. Omdat Parkinson een progressieve ziekte is, beginnen de klachten vaak geleidelijk en aan een kant van het lichaam en nemen na verloop van tijd toe. De klachten uiten zich meestal in een willekeurige volgorde.

    Je kunt de ziekte van Parkinson in twee hoofdgroepen opsplitsen. De ene groep patiënten herken je aan trilbewegingen (tremoren), met name in rusthouding. De andere groep herken je aan langzaam en minder bewegen. Zij hebben soms een verminderde gezichtsuitdrukking en praten zacht en monotoon. Ook heeft deze groep patiënten vaak startproblemen en moeite met fijne (hand)bewegingen.

    De meest voorkomende symptomen van Parkinson hebben te maken met bewegingsproblemen. Dit zijn symptomen als:

  • Trillen of beven
  • Langzame, trage beweging
  • Moeite met fijne bewegingen
  • Startproblemen: moeite met opstaan uit bed of een stoel
  • Slechte balans en coördinatie
  • Stijfheid en freezing (blokkade bij het lopen)
  • Schuifelend of afwijkend looppatroon

  • Overige symptomen die bij Parkinson voorkomen:

  • Verminderde gezichtsuitdrukking
  • Zachte en monotone spraak, moeite met spreken
  • Vermoeidheid, slaapstoornissen
  • Problemen met de stoelgang
  • Depressie, emotionele instabiliteit
  • Geheugenverlies, trager denken
  • Parkinson diagnostiek

    Er is geen diagnostische test voor Parkinson. Je kunt een afspraak maken bij een neuroloog die op basis van uiterlijke verschijnselen en beweging vaststelt of je mogelijk de ziekte van Parkinson hebt. De neuroloog kan de diagnose niet direct met honderd procent zekerheid stellen, vaak is er tijd nodig om te zien hoe de klachten zich ontwikkelen. Wel kan de neuroloog ervoor kiezen om een Parkinsonmedicijn voor te schrijven, om te kijken of de klachten hierdoor afnemen. Bekend is dat ziekten met vergelijkbare symptomen (parkinsonismen) minder goed of niet reageren op dit medicijn. Om uit te sluiten dat een andere (hersen)aandoening je klachten veroorzaakt, kan de arts een hersenscan maken. De ziekte van Parkinson is helaas niet op een hersenscan te zien.

    Behandeling Parkinson

    De ziekte van Parkinson is niet te genezen. Wel zijn er behandelingen om de klachten te verminderen. Je kunt Parkinson behandelen met medicijnen. De meeste medicijnen richten zich op het dopaminetekort: ze bootsen de werking van dopamine na, waardoor je minder trilt en soepeler beweegt. Wel kunnen de medicijnen bijwerkingen veroorzaken zoals misselijkheid, slapeloosheid en verwarring. Bespreek daarom met je arts wat geschikte medicatie is.

    Behandeling van Parkinson kan ook in de vorm van fysiotherapie, oefentherapie, ergotherapie en logopedie. De therapeut stelt samen een behandeling op met als doel het leven met de ziekte makkelijker te maken:

  • Een logopedist helpt je bij problemen met spreken, slikken en speekselbeheersing. Hij of zij helpt je bij je communicatieve vaardigheden.
  • Een fysiotherapeut of oefentherapeut helpt je bij het verbeteren of behouden van zelfstandigheid en veiligheid van bewegen. De oefeningen richten zich op het onderhouden en verbeteren van lichaamsfuncties, zoals balans, lopen en beweeglijkheid.
  • Een ergotherapeut helpt je bij het verminderen van praktische problemen. Samen met de ergotherapeut stel je een plan op voor activiteiten en hulpmiddelen bij de ziekte van Parkinson. De adviezen richten zich op je woon- en werksituatie en vrije tijd.

  • In een later stadium van de ziekte van Parkinson kun je een hersenoperatie laten doen. Bij de operatie maakt de chirurg een klein gaatje in de schedel en plaatst hij elektroden in de hersenen. De elektroden zijn aangesloten op een onderhuidse stimulator, die elektrische impulsen naar de hersencellen stuurt. Hierdoor worden bepaalde symptomen van Parkinson uitgeschakeld. De operatie staat ook wel bekend als Deep Brain Stimulation (DBS). Wel is het belangrijk om te weten dat na de operatie alsnog klachten kunnen ontstaan.

    Bespreek met je behandelend arts welk van de bovenstaande behandelingen het meest geschikt is.

    Ziekte van Parkinson

    Vakgebieden


    Laatst gewijzigd: 15-11-2017